Yıllık ücretli izin, işçinin belirli süre dinlenmesi amacıyla kullanabileceği, bu sürede ücretinin kesilmediği izin hakkıdır. İş Kanunu'nda düzenlenir; kıdeme göre izin süresi değişir. İzin kullanıldığında veya işten ayrılırken kullanılmayan izin karşılığı ödeme yapılır. Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; kesin bilgi için resmi kaynaklara başvurun.
Yıllık İzin Hakkı Nedir?
En az bir yıl çalışan işçi, yıllık ücretli izin hakkı kazanır. Bu izin, işçinin dinlenmesi amacıyla verilir; izin süresinde ücret kesilmez. İzin süresi, işçinin işyerindeki kıdemine göre artar.
Kıdeme Göre İzin Süreleri
4857 sayılı İş Kanunu'na göre yıllık izin süreleri yaklaşık olarak şöyledir (güncel mevzuata bakınız):
- 1–5 yıl (5 yıl dahil): 14 gün
- 5–15 yıl (15 yıl dahil): 20 gün
- 15 yıl ve üzeri: 26 gün
18 ve altı, 50 ve üzeri yaştaki işçiler için ek günler tanınabilir; mevzuatta düzenlenir.
İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Yıllık izin ücreti, işçinin brüt maaşı esas alınarak hesaplanır. Temel formül:
İzin Ücreti = (Aylık Brüt Maaş / 30) × İzin Günü
Günlük brüt ücret, aylık brüt maaşın 30'a bölünmesiyle bulunur. Bu tutar, izin kullandığınız her gün için ödenir.
Örnek Hesaplama
Brüt maaş 48.000 TL, 14 gün izin kullanıyorsunuz. Günlük brüt = 48.000 / 30 = 1.600 TL. İzin ücreti = 1.600 × 14 = 22.400 TL (brüt). Bu tutar bordroda "Yıllık İzin Ücreti" veya benzeri bir kalemde tahakkuk ettirilir.
İzin Dönemi ve Kullanım
Yıllık izin, işçinin çalıştığı iş yılına göre hesaplanır. Örneğin 1 Ocak'ta işe başlayan biri, bir sonraki yıl 1 Ocak itibarıyla 14 (veya kıdemine göre daha fazla) gün izin hakkı kazanır. İzin genellikle bütün olarak veya işverenle anlaşarak bölümlere ayrılarak kullanılır. Mevzuatta izin dönemi ve bölünme kuralları düzenlenir.
Kullanılmayan İzin Ücreti
İşten ayrılırken kullanılmamış yıllık izin günleriniz varsa, bu günlerin karşılığı ücret olarak ödenir. Hesaplama yine günlük brüt × kalan izin günü şeklinde yapılır.
İşten Çıkışta Örnek
5 yıl çalıştınız, 20 gün izin hakkınız var. Sadece 10 gün kullandınız, 10 gün kaldı. Brüt maaş 50.000 TL. Günlük brüt = 50.000 / 30 = 1.667 TL. Kullanılmayan izin ücreti = 1.667 × 10 = 16.670 TL. Bu tutar, son ödemede veya ayrı bir ödemede size verilir.
İzin Ücretinde Dahil Edilen Ödemeler
İzin ücreti hesaplanırken hangi ödemelerin dahil olduğu mevzuatta belirtilir. Genel olarak aylık brüt maaş (düzenli ücret) esas alınır. Fazla mesai, prim ve ikramiye gibi değişken ödemeler dahil edilip edilmeyeceği mevzuatta düzenlenir. Pratikte çoğunlukla düzenli brüt maaş kullanılır.
İzin Ücreti ve Vergi
Yıllık izin ücreti, normal ücret gibi gelir vergisi, SGK, işsizlik ve damga vergisine tabidir. Bordroda tahakkuk ettirildiğinde bu kesintiler uygulanır; net tutar size ödenir.
İzin Kullanırken Bordro
İzin kullandığınız ayda bordronuzda normal maaşınız ile birlikte "Yıllık İzin Ücreti" kalemi de görünebilir veya maaşınız aynı kalıp izin günü ücreti dahil edilmiş olarak hesaplanabilir. Uygulama işyerine göre değişir. Maaş Bordrosu Nedir? rehberimizde bordro yapısı açıklanmaktadır.
Özet
Yıllık ücretli izin, en az 1 yıl çalışan işçinin kıdemine göre 14–26 gün arasında kullanabileceği izindir. İzin ücreti = (Aylık brüt / 30) × İzin günü formülüyle hesaplanır. Kullanılmayan izin, işten ayrılışta ücret olarak ödenir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; kesin bilgi için İş Kanunu ve resmi kaynaklara başvurun.