Sıkça Sorulan Sorular
Maaş net-brüt hesaplama, bordro kalemleri ve kesintiler hakkında merak edilenler.
Brüt maaş, işverenin belirlediği toplam maaş tutarıdır. Net maaş ise SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi gibi yasal kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutardır. Aradaki fark, devlete ve sosyal güvenlik kurumuna ödenen prim ve vergilerden oluşur.
Basit yaklaşımla: Brüt maaştan sırasıyla SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşülür. Kalan matrah üzerinden gelir vergisi (yaklaşık %15) hesaplanır. Ayrıca brüt üzerinden damga vergisi (%0,759) kesilir. Tüm kesintiler toplamı brütten çıkarılarak tahmini net elde edilir.
Gerçek hesaplama vergi dilimleri ve kümülatif matrah nedeniyle daha karmaşıktır.
Netten brüte doğrudan bir formül yerine iteratif (tekrarlayan) yöntem kullanılır. Tahmini bir brüt tutarla başlanır, bu brütten net hesaplanır, fark kontrol edilir ve brüt tahmin ayarlanarak hedefe yaklaşılır. Bu nedenle sonuç her zaman bir tahmindir.
SGK işçi payı, çalışanın brüt maaşından kesilen sosyal güvenlik primidir. Genel olarak brüt maaşın %14'ü oranında uygulanır. Bu oran kısa vadeli sigorta, uzun vadeli sigorta (malullük, yaşlılık, ölüm) ve genel sağlık sigortası primlerini kapsar.
İşsizlik sigortası işçi payı, çalışanın brüt maaşından kesilen ve İŞKUR bünyesindeki İşsizlik Sigortası Fonu'na aktarılan primdir. Genel olarak brüt maaşın %1'i oranındadır. İşsiz kalma durumunda belirli koşullarla işsizlik ödeneği hakkı sağlar.
Damga vergisi, maaş bordrosu üzerinden hesaplanan bir vergidir. Genel olarak brüt maaşın binde 7,59'u (%0,759) oranında uygulanır. Her türlü ücret ödemesinden kesilir.
Gelir vergisi, brüt maaştan SGK ve işsizlik kesintileri düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanır. Türkiye'de artan oranlı vergi dilimleri uygulanır ve yıl içinde kümülatif matrah arttıkça vergi oranı yükselebilir. Bu nedenle yılın ilerleyen aylarında net maaş düşebilir.
Bu hesaplayıcıda yaklaşık sabit bir oran (%15) kullanılmaktadır.
Gerçek bordro hesaplaması vergi dilimleri, kümülatif matrah, AGİ durumu, istisna ve muafiyetler, SGK tavan/taban sınırları, işveren payları gibi birçok değişkene bağlıdır. Bu araç basitleştirilmiş sabit oranlarla hızlı bir tahmin sunar.
Resmi bordro sonucuyla fark olabilir. Kesin bilgi için mali müşavir veya resmi kaynakları referans alınız.
AGİ (Asgari Geçim İndirimi), çalışanların medeni durumu ve çocuk sayısına göre uygulanan bir vergi indirimi mekanizmasıydı. 2022'deki mevzuat değişiklikleriyle uygulamada önemli değişiklikler yaşanmıştır. Güncel durum için resmi kaynaklara başvurmanız önerilir.
İşveren, çalışanın brüt maaşı üzerinden ayrıca SGK işveren payı ve işsizlik işveren payı öder. Bu tutarlar çalışanın maaşından kesilmez; işverenin toplam maliyetine eklenir. Bu hesaplayıcı çalışanın eline geçen net tutarı tahmin ettiğinden işveren payları dahil edilmemiştir.
Türkiye'de gelir vergisi artan oranlı dilimlere tabidir. Yıl başında düşük dilimden başlanır, kümülatif matrah arttıkça daha yüksek dilimlere geçilir. Bu nedenle özellikle yılın ikinci yarısında net maaş düşebilir. Bu hesaplayıcı sabit yaklaşık oran kullandığından bu mevsimsel etkiyi yansıtmaz.
Bordro hesaplaması pek çok değişken içerir: kümülatif gelir vergisi matrahı (yıl içinde vergi dilimi değişir), SGK tavan ve taban sınırları, varsa AGİ uygulaması, istisna ve muafiyetler, ek ödemeler gibi. Bu araç basit yaklaşık oranlar kullanır; kesin hesaplama için bordronuzu veya mali müşavirinizi referans alın.
Evet. Prim, ikramiye ve benzeri ek ödemeler de brüt gelire dahil edilir ve aynı kesintilere (SGK, gelir vergisi, damga) tabi olur. Ayrıca kümülatif vergi matrahını artırdıkları için o ay veya dönem daha yüksek vergi dilimine geçilmesine neden olabilirler.
SGK prim hesaplamasında bir alt sınır (taban) ve üst sınır (tavan) bulunur. Brüt maaş taban altındaysa prime esas kazanç taban olarak alınır; tavanı aşarsa SGK primi tavan tutar üzerinden hesaplanır. Bu değerler periyodik olarak güncellenir. Bu hesaplayıcıda tavan/taban kontrolü yoktur, brüt tutarın tamamı üzerinden hesaplama yapılır.
Bu araç, maaşının yaklaşık net veya brüt karşılığını merak eden herkes tarafından bilgilendirme amacıyla kullanılabilir. İş görüşmesi öncesi tahmin, bütçe planlama, maaş karşılaştırma gibi durumlarda faydalı olabilir. Ancak resmi işlemler, hukuki süreçler veya mali kararlar için kesinlikle uzman ve resmi kaynaklara başvurun.
Evet. Hesaplayıcı sayfasında "Varsayılan Oranları Düzenle (Gelişmiş)" bölümünü açarak SGK, işsizlik, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kendiniz ayarlayabilirsiniz. "Varsayılana Sıfırla" butonu ile her zaman başlangıç değerlerine dönebilirsiniz.