Kıdem tazminatı, belirli süre aynı işveren yanında çalışan işçiye, iş ilişkisinin belirli şekillerde sona ermesi durumunda ödenen tazminattır. İş Kanunu'nda düzenlenir ve hesaplama yöntemi, tavan tutarları ve hak kazanma koşulları mevzuatta belirtilir. Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; kesin bilgi için avukat veya insan kaynakları uzmanına danışın.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, işçinin işyerindeki hizmet süresine karşılık olarak, iş sözleşmesinin belirli sebeplerle sona ermesi halinde işveren tarafından ödenen bir tazminattır. Amaç, işçinin uzun süreli çalışmasını karşılıksız bırakmamak ve işsizlik sürecinde mali destek sağlamaktır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları

4857 sayılı İş Kanunu'na göre kıdem tazminatına hak kazanmak için genelde şu koşullar aranır (özet; mevzuattaki tam ifadeye bakınız):

  • En az bir yıl kesintisiz çalışmış olmak
  • İş sözleşmesinin, işçinin kusuru dışında veya kendi isteğiyle feshedilmesi (işveren feshi, ihbar süresine uyulmadan fesih, işçinin haklı sebeple feshi vb.)
  • Askerlik, evlilik veya emeklilik gibi özel hallerde (mevzuatta belirtilen sürelerde) işçi kendi isteğiyle ayrılsa bile kıdem tazminatı alabilir

Hak Doğmayan Haller

Aşağıdaki durumlarda genellikle kıdem tazminatı ödenmez:

  • İşçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih
  • İşçinin kendi isteğiyle ve özel haller dışında ayrılması (ihbar tazminatı ayrı konudur)
  • Geçici iş ilişkisi veya deneme süresinde fesih (deneme süresi bitmeden)

Hesaplama Formülü

Kıdem tazminatı şu formülle hesaplanır:

Kıdem Tazminatı = Brüt Ücret × Çalışılan Yıl Sayısı

Burada "brüt ücret", son brüt maaşınız veya son 12 aylık brüt ücretlerin ortalaması olarak alınabilir. Mevzuatta hangi ücretin esas alınacağı ayrıntılı düzenlenir. "Çalışılan yıl" kısmında, bir yıldan az kısımlar orantılı hesaplanır (örneğin 6 ay = 0,5 yıl).

Dikkat Edilecek Noktalar

  • Son ücret mi, ortalama mı? Mevzuatta genelde "son ücret" veya "son 12 ay ortalaması" esas alınır. Güncel uygulama için resmi kaynaklara bakınız.
  • Fazla mesai, prim, ikramiye: Bu kalemlerin tamamı hesaplama ücretine dahil edilmeyebilir. Mevzuatta hangi ödemelerin dahil olduğu belirtilir.
  • Kısmi süreli çalışma: Part-time çalışanlarda günlük ücret veya saatlik ücret üzerinden orantılı hesaplama yapılır.

Kıdem Tazminatı Tavanı

Kıdem tazminatı hesaplanırken ücret tavanı uygulanır. Bu tavan, asgari ücretin belirli bir katı olarak her yıl güncellenir. Ücretiniz tavanın üzerindeyse, hesaplamada tavan tutarı kullanılır. Yani yüksek maaşlı çalışanlar da tavan kadar hesaba katılır.

2026 Tahmini Tavan

2026 yılı tavan tutarı henüz resmen açıklanmamış olabilir. Genellikle asgari ücretin 30 katı veya benzeri bir formül kullanılır. 2026 Asgari Ücret rehberimizde yaklaşık asgari ücret bilgisi bulabilirsiniz. Asgari ücret yaklaşık 22.000–25.000 TL bandındaysa, tavan yaklaşık 660.000–750.000 TL civarında olabilir. Bu tahminidir; kesin tavan Resmi Gazete ile ilan edilir.

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Basit Hesaplama

5 yıl çalışmış bir işçi, son brüt maaşı 45.000 TL. Tavan bu tutarın üzerinde varsayılıyor. Hesaplama:

Kıdem Tazminatı = 45.000 × 5 = 225.000 TL (brüt, vergi istisnası uygulanabilir)

Örnek 2: Tavan Uygulaması

10 yıl çalışmış bir işçi, son brüt maaşı 100.000 TL. Tavan 700.000 TL olsun. Hesaplamada brüt ücret olarak 100.000 TL değil, günlük tavan esas alınır. Günlük tavan = 700.000 / 30 = yaklaşık 23.333 TL. Yıllık tavan ücret = 23.333 × 12 = yaklaşık 280.000 TL (yıllık bazda). Formül "günlük brüt × 30 × çalışılan yıl" veya "yıllık tavan eşdeğeri × yıl" şeklinde uygulanabilir. Mevzuattaki tam hesaplama yöntemini kontrol edin.

Örnek 3: Kesirli Yıl

3 yıl 7 ay çalışmış işçi: 3 + 7/12 = yaklaşık 3,58 yıl. Brüt 40.000 TL ve tavan üzerinde ise: 40.000 × 3,58 = yaklaşık 143.200 TL.

Vergi ve Stopaj

Kıdem tazminatının belirli bir tutarı gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna tutarı (tavan dahil) her yıl güncellenir. İstisna üzeri tutar gelir vergisi ve damga vergisine tabi olabilir. Kesin istisna tutarı ve oranlar için resmi kaynaklara başvurun.

İhbar Tazminatı ile Birlikte

İşveren tarafından ihbarsız fesih yapıldığında hem kıdem hem ihbar tazminatı ödenir. İkisi ayrı hesaplanır. İhbar Tazminatı Nedir? rehberimizde ihbar tazminatı detayları ele alınmaktadır.

Özet

Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışan ve belirli koşulları sağlayan işçiye ödenen tazminattır. Hesaplama formülü: Brüt ücret × çalışılan yıl. Ücret tavanı uygulanır; tavan asgari ücretle ilişkili olarak yıllık güncellenir. Vergi istisnası belirli tutara kadar uygulanabilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; kesin bilgi için hukuki ve mali danışmana başvurun.