Borç nedeniyle maaşınıza haciz konulduğunda, elinize geçen net tutar azalır. Türkiye'de ücret haczi yasal sınırlara tabidir; çalışanın geçimini sağlaması için bir kısmı haczedilemez. Bu yazıda maaş haczi kavramını, 1/4 sınırını, istisnaları ve çalışan haklarını bilgilendirme amaçlı açıklıyoruz. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz; detay için avukata başvurunuz.

Maaş Haczi Nedir?

Maaş haczi (ücret haczi), alacaklı tarafından icra dairesi vasıtasıyla borçlunun ücretinin bir kısmına elkoyulmasıdır. Mahkeme veya icra kararı ile işveren, çalışanın maaşının belirli bir bölümünü alacaklıya öder. Kalan kısım çalışana yatırılır.

1/4 (Dörtte Bir) Sınırı

Türk hukukunda genel kural, ücretin en fazla 1/4'ünün (dörtte birinin) haczedilebileceğidir. Yani net maaşınızın en çok %25'i haciz ile kesilebilir; geri kalan %75 çalışana aittir. Bu sınır, borçlunun asgari geçim düzeyini korumak içindir.

Birden fazla haciz varsa (birden fazla alacaklı), toplam haciz oranı yine 1/4'ü geçemez. Öncelik sırası icra mevzuatında düzenlenir.

İstisnalar ve Özel Durumlar

  • Nafaka: Nafaka alacaklarında haciz oranı 1/2'ye (yarıya) çıkabilir. Bu, ailenin geçimine yönelik öncelikli alacaklar için geçerlidir.
  • Asgari ücret ve altı: Asgari ücret veya belirli bir alt sınırın altındaki kısım tamamen haczedilemez. Bu sınır yasalarla belirlenir; güncel rakamlar için İcra ve İflas Kanunu ve ilgili yönetmeliklere bakınız.
  • Kıdem ve ihbar tazminatı: Bu tazminatların haczi konusunda özel kurallar olabilir.

Çalışan Hakları

Haciz kararı size tebliğ edilir. İtiraz etme, ödeme planı talep etme veya haczin hukuka uygunluğunu sorgulama haklarınız vardır. Süre ve usuller İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenir. Kararda hata varsa (yanlış tutar, usul hatası vb.) icra dairesine veya mahkemeye itiraz edebilirsiniz.

İşveren, haciz kararı geldikten sonra bordroda ilgili tutarı keser ve icra dairesine öder. İşverenin bu yükümlülüğü vardır; karara uymama ayrıca yaptırım doğurabilir.

Hacizli Maaşı Hesaplamak

Net maaşınızdan önce vergi ve sigorta kesintileri düşülür. Kalan net tutar üzerinden haciz oranı uygulanır. Örneğin net 40.000 TL alıyorsanız ve %25 haciz varsa, 10.000 TL kesilir, 30.000 TL size ödenir. Kesin hesaplama bordro uygulamasına ve mahkeme kararına göre değişir.

Maaş hesaplayıcımız brütten nete dönüşüm sunar; haciz hesaplaması yapmaz. Hacizli net tutarı işveren muhasebe veya bordro birimi hesaplar.

Özet

Maaş haczi, borç nedeniyle ücretinizin bir kısmına elkoyulmasıdır. Genel kural 1/4 sınırıdır; nafaka gibi özel alacaklarda oran değişebilir. Çalışan olarak itiraz ve ödeme planı talep etme haklarınız vardır. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; hukuki süreçler için avukata başvurunuz.